MANIFEST #CREATIVEREVOLUTION

Teken jij ook voor een creatieve revolutie?

Creativiteit is niet alleen de basis van cultuur, artistieke disciplines en kunstenaarschap.

Creatieve ideeën veranderen de wereld. In deze tijd waarin we transformeren naar een digitale kennissamenleving is creativiteit de kern van innovatie op alle denkbare vlakken in onze maatschappij. Als het dan zo ongelofelijk belangrijk voor ons is, kennen wij dan wel de juiste waarde toe aan creativiteit? En stellen wij creatieve mensen genoeg in staat om waardevol te kunnen bijdragen aan onze wereld?

De creatieve sector in Nederland kampt namelijk met een groot probleem. Aan de ene kant groeit de sector snel. Aan de andere kant blijven inkomens van kunstenaars en cultureel creatieven structureel dalen. Er wordt steeds meer werk aangeboden van hoge kwaliteit maar de makers zien er steeds minder inkomsten voor terug.

In het onlangs verschenen rapport “Passie gewaardeerd” slaan de SER en de Raad voor Cultuur alarm. Zij constateren een (te) hoog percentage flexibel werkenden (ZZP en tijdelijk), en (te) veel mensen die in de creatieve sector blijven werken terwijl ze er nauwelijks iets verdienen. En de waarde die de sector creëert, komt lang niet altijd bij de makers terecht. Braenworks, creative business society, meent dat er daarom een radicale verandering nodig is in ons denken over de exploitatie van creativiteit.

Van afhankelijkheid naar eigenaarschap

Omdat creativiteit zo belangrijk is voor de wereld waarin wij leven, zouden we het niet meer als normaal moeten beschouwen dat een creatieve professional weinig tot niets verdient. Dit begint bij creatieven zelf, die iets zeer waardevols bezitten. Vanuit een versterkt bewustzijn dat je als creatief individu ‘eigenaar’ bent van jouw creativiteit kan het besef groeien dat het volledig uit handen geven van exploitatie van die creativiteit niet noodzakelijk de enige weg is.

Gecreëerde waarde komt nu niet op een eerlijke manier terecht bij de makers. Dit komt voornamelijk doordat we de macht laten doorslaan naar partijen die waarde toevoegen verderop in de keten. Partijen zoals mediabedrijven, agentschappen, theaterproducenten, muziek- en filmmaatschappijen. En partijen zoals Youtube en Facebook.

Deze partijen stellen dat hun toegevoegde waarde ligt in het bereiken van een groot publiek en zij menen daarvoor een grote claim (oplopend tot wel 85%) te kunnen leggen op de gebruiks- en eigendomsrechten. In de digitale kenniseconomie worden die claims alleen nog maar belangrijker. Is het dan niet zeer wenselijk en urgent dat we alternatieve verdienmodellen voor creatieve professionals gaan verkennen?

Daarnaast gaat nu veel waardevolle creativiteit verloren. Econoom Sherwin Rosen had het begin van de jaren ‘80 al over ‘superster-markten’: markten waarin al het inkomen naar de meest talentvolle, meest bekwame en best presterende lieden vloeit. En hoe beroemder je wordt, hoe meer je verdient. We zien als maatschappij dus eigenlijk maar een topje van de ijsberg. Hoe zou de wereld eruitzien als alle goede creatieve ideeën bestaansrecht verwierven?

We hebben dus een nieuwe mindset nodig, die als uitgangspunt neemt dat je als creatief persoon ‘eigenaar’ bent van jouw creativiteit. Waarbij we veel meer als ondernemers gaan denken en ons minder afhankelijk maken van andere partijen in de keten.

Scholing en coaching zijn key

Wij geloven dat deze omslag mogelijk is. Sterker nog, wij zien steeds meer creatieve mensen om ons heen die zich bewust worden van hun (economische) potentieel en daar ook naar handelen. Uitgerust met relevante kennis zorgen zij dat zij wel een eerlijke vergoeding ontvangen voor de door hen gecreëerde waarde. De juiste scholing en coaching is daarbij essentieel.

Veel creatieve opleidingen bieden inmiddels modules aan die gericht zijn op ontwikkeling van zakelijke vaardigheden. Ook worden zakelijke coachingstrajecten voor creatieven aangeboden door gespecialiseerde bureaus.  Maar volgens ons sturen deze leertrajecten nog te vaak aan op deelname aan de spreekwoordelijke superster-stoelendans, en dus ‘afhankelijkheid’. Ze zijn nog te veel gericht op exploitatie van creativiteit “oude stijl”. Er wordt te weinig aangestuurd op innovatie en zelfstandig ondernemerschap.

Ook houden ze zelden rekening met het specifieke DNA van creatieven. Vaak ervaren creatieve mensen de zakelijke aspecten van hun werk als een noodzakelijk kwaad, iets waar ze geen tijd voor hebben en hun creativiteit in de weg zit. Dit moeten zij eerst onder ogen zien voordat een passend businessplan kan worden ontwikkeld en uitgevoerd. In huidige scholingstrajecten wordt daar nog te weinig aandacht aan besteed. Er wordt te vaak uitgegaan van de passie voor ondernemen als motivatie. Dat is letterlijk het tegenovergestelde van wat veel creatieven voelen als ze denken aan ondernemerschap.

Van passie naar zakelijk succes

In april 2016 adviseerde de Raad voor Cultuur de overheid om extra in ondernemerschap te investeren in de culturele en creatieve sector. Een goede zaak maar ook de creatieve sector zelf is aan zet. Wij  willen bijdragen aan een wereld waarin creatieve mensen een eerlijke vergoeding ontvangen voor de waarde die zij creëren. Daarom  gaan wij in januari 2018 een nieuwe ‘business school for creative minds’ starten, de Braenworks Academy. Wij denken daarmee in een grote behoefte te voorzien.

Ondanks dat wij op een lijn zitten met de Raad voor Cultuur wat betreft het ondersteunen van ondernemerschap, verschillen wij sterk in de visie die daaraan ten grondslag ligt. De Raad voor Cultuur en de SER stellen namelijk dat mensen in de culturele en creatieve sector zo gepassioneerd zijn dat ze hun beroep blijven uitoefenen, ook als daarmee weinig inkomen wordt verworven. Dit versterkt volgens hen de disbalans tussen vraag en aanbod die toch al groot is doordat kunst en cultuur vaak worden geproduceerd zonder dat hier een directe vraag aan ten grondslag ligt.

Wij denken dat creatieve personen niet vanuit passie zover gaan dat zij bijna voor niets werken. Maar dat dit vooral gebeurt omdat de ‘superster-markten’ blijven bevestigen dat het eindeloos aanbieden van werk ‘voor niets’ uiteindelijk tot een positief resultaat kan leiden. Er is tenslotte maar één creatie nodig die via diverse schakels in de keten een publiek bereikt dat groot genoeg is. De economische waarde van die creatie stijgt dan ineens flink.

Braenworks Academy ziet passie juist als een kracht om de scheve markt van vraag en aanbod meer in balans te brengen. We willen creatieve mensen in staat stellen om vanuit hun passie tot (schaalbare) producten en diensten te komen die duurzame inkomsten kunnen opleveren. Deelnemers worden in modules gecoached op persoonlijke groei door diverse professionals. Daarnaast leren zij onorthodoxe manieren kennen om hun creativiteit commercieel te exploiteren.

Wat het leertraject extra bijzonder maakt is dat dit volledig is ontstaan vanuit de grassroots van de creatieve sector. Initiatiefnemer Kevin de Randamie verzamelde alle geleerde lessen vanuit zijn eigen carrière als artiest (Blaxtar), manager (o.a. Typhoon) en cultureel ondernemer en besloot die te delen met andere creatieve professionals. Dit leidde tot een succesvolle pilot in 2016.

En nu?

Wij doen een oproep aan alle creatieven, organisaties in de creatieve sector, politici en beleidsmakers:

  • Investeer in scholing en ondernemerschap en schep ruimte voor creatieven om te experimenteren met nieuwe verdienmodellen. Anders kunnen alleen de ‘supersterren’ zich hierin staande houden.
  • Neem de passie van creatieven als startpunt bij het bedenken van oplossingen en maatregelen en beschouw het niet als een obstakel. Passie om te willen blijven creëren is niet de oorzaak van een disfunctionerende markt van vraag en aanbod. Het is juist een kracht om de markt meer in balans te brengen.
  • Durf buiten geijkte kaders te denken en stel gangbare exploitatievormen van creativiteit ter discussie. Zo kan daadwerkelijke vernieuwing ontstaan.

Meer dan 300 creatieven hebben dit manifest ondertekend, waaronder Jörgen Raymann, Wende Snijders, Shirma Rouse en Typhoon.

 

SUPPORTERS:

Jörgen Raymann Presentator, Rotterdam
Glenn de Randamie Typhoon, Zwolle
Wende Snijders Zangeres, Amsterdam
Shirma Rouse Zangeres, Rotterdam
Giovana Ostiana Zangeres & Presentatrice, Amsterdam
Steffen Morisson Zanger, Amsterdam
Bregtje Smidt Directeur Dutch Picture Industry, Amsterdam
Amos Frank Suikeroom, Amsterdam
Niels Hoogland Directeur Funx, Hilversum
Erik-Jan Wink Wink IT Solutions, Rotterdam
Ingmar Miedema Spinnit BV, Zwolle
YvonJane van Leeuwen Vocal & Dance  Academy, Den Haag
Jitze de Raaf CTM Publishing, Hilversum
Leila Aigbedion Miss Africa Nederland, Amsterdam
Calvin Ceder Ceder Advocatuur, Amsterdam
Rob Schouw Regionaal Kunstencentrum, De Bilt
Natasja Lucas GewoonLucas, Den Haag
Brigitte Spiegeler Beeldend Kunstenares & Advocaat, Den Haag
Michiel Heffels Heffels & Spiegeler Advocaten, Den Haag
Laura Kooimans Fofifoundation, Den Haag
Cissy Joanita Zangeres, Groningen
Cindy Blanker CinCoaches, Amsterdam
Marielle Christine Beatrix, Rotterdam
Christopher Blok Woordkunstenaar, Rotterdam
Sacha Landkroon Urban House Groningen
Loes Wernsen Hogeschool voor de Kunsten, Utrecht
Vanessa Beltgens EmotionArt, Den Haag
Monica Triga Soares Muzikant, Den Haag
Catharina Schauwers Vrijwilliger, Rotterdam
Marvin M. Vreeswijk Krosi ALM, Rotterdam
Elvira Waterval Regisseur, Amsterdam
Renate Stuger Suriman, Den Haag
Monique Ishah The House Of PR, Oosterhout
Sigrid van der Ploeg Blogger, Amsterdam
Simão Miguel Media Professional, Amsterdam
Merel Schroeder Beeldend Kunstenares, Hilversum
Wijnand Prins Stichting Doorzettingsvermogen
Charlotte Keuter Beeldend Kunstenaar, Alkmaar
Manu van Kersbergen Nederlandse Popacademie
Natalja Macknack Macknack Verbindt Advies & Events
Tamar Niahmut Operazangeres, Utrecht
Abigail Norville Gemeente Rotterdam (persoonlijke titel)
Anouar Sighaoui Sense-I Coaching, Dordrecht
Henk Aron More Than Live, Rotterdam
Roald Tichelaar Tichel Projects BV, Den Haag
Ryan Lisse Creative Director, Almere
Lisa Beaumont Melanin Singles Lounge, Rotterdam
Jorien Waanders Poetry Circle Nowhere, Amsterdam
Sandra de Gelder The Good Family, Amsterdam
Berryl Valpoort SweetLifestyle, Zandvoort
Simone Dongor Fashion Designer, Amsterdam
Cor van Drieberge Cor de Coach, Rotterdam
Eumirel Stjeward Vegenaams, Rotterdam
Jantine van den Driest Kindermuseum Villa Zapakara, Paramaribo
Saskia Josy Zangeres en theatermaker, Rotterdam
Oliver Yeboah Pastoor en Storyteller, Amsterdam
Diana van Hal  Beeldend Kunstenares, Rotterdam
Anouk Piket Cultureel Ondernemer, Amsterdam
Giovanca Ostiana Zangeres & Presentratrice, Amsterdam
Marloes van Elswijk Zangeres & Cultureel ondernemer, Johannesburg
Mo Radjab Eigenaar Mijnkassabon.nl, Rotterdam
Dakaya Lenz Kindermuseum Villa Zapakara, Paramaribo
Mitchel Esajas New Urban Collective, Amsterdam
Robert Tjung Purpose Academy, Rotterdam
Sedat Bugdaci Tritoko Management, Den Haag
Manouschka Zeegelaar Breeveld Actrice & Zangeres, Almere
Pon Vio Jongerenloket Gem. Rotterdam, Rotterdam
Leroy Refos Adviseur Financiele Industrie, Amsterdam
Heleen de Ryck New Business Manager, Rotterdam
Lorenzo Homoet Image By Colours, Amsterdam
Anne van Engel System Engineer, Rotterdam
 Florian Vermeulen  Filmregisseur, Den Haag
Alicia Halley Douanebeambte, Amsterdam
Joycy Parauti Finance Professional, Nieuw Vennep
Jorien Waanders Co-founder Poetry Circles, Amsterdam
Guus Pengel Schrijver, Amsterdam
Marvin Passage Danser, Nijmegen
Chantal Suykens Juweelontwerpster, Antwerpen
Damion Grey Creative, Utrecht
Brady Dubois Creatief Zakelijke Dienstverlener, Zoetermeer
 Nathalie de Vries Interieurontwerpster, Amsterdam