BRAENWORKS MANIFEST, mei 2017

 

Hoeveel is creativiteit ons waard?

 

Creativiteit is niet alleen de basis van cultuur, artistieke disciplines en kunstenaarschap. Creatieve ideeën veranderen de wereld. In deze tijd waarin we transformeren naar een digitale kennissamenleving is creativiteit de kern van innovatie op alle denkbare vlakken in onze maatschappij.  

Als het dan zo ongelofelijk belangrijk voor ons is, kennen wij dan wel de juiste waarde toe aan creativiteit? En stellen wij creatieve mensen genoeg in staat om waardevol te kunnen bijdragen aan onze wereld?

De creatieve sector in Nederland kampt namelijk met een groot probleem. Aan de ene kant groeit de sector snel. Aan de andere kant blijven inkomens van kunstenaars en cultureel creatieven structureel dalen. Er wordt steeds meer werk aangeboden van hoge kwaliteit maar de makers zien er steeds minder inkomsten voor terug. 

 

In het onlangs verschenen rapport “Passie gewaardeerd” slaan de SER en de Raad voor Cultuur alarm. Zij constateren een (te) hoog percentage flexibel werkenden (ZZP en tijdelijk), en (te) veel mensen die in de creatieve sector blijven werken terwijl ze er nauwelijk iets verdienen. En de waarde die de sector creëert, komt lang niet altijd bij de makers terecht.

 

Braenworks, creative business agency, en ondergetekenden menen dat er daarom een radicale verandering nodig is in ons denken over de exploitatie van creativiteit.

 

 

 

Van afhankelijkheid naar eigenaarschap 

Omdat creativiteit zo belangrijk is voor de wereld waarin wij leven, zouden we het niet meer als normaal moeten beschouwen dat een creatieve professional weinig tot niets verdient. Dit begint bij creatieven zelf, die iets zeer waardevols bezitten. Vanuit een versterkt bewustzijn dat je als creatief individu ‘eigenaar’ bent van jouw creativiteit kan het besef groeien dat het volledig uit handen geven van exploitatie van die creativiteit niet noodzakelijk de enige weg is. 

Gecreëerde waarde komt nu niet op een eerlijke manier terecht bij de makers. Dit komt voornamelijk doordat we de macht laten doorslaan naar partijen die waarde toevoegen verderop in de keten. Partijen zoals mediabedrijven, agentschappen, theaterproducenten, muziek- en filmmaatschappijen. En partijen zoals Youtube en Facebook.

Deze partijen stellen dat hun toegevoegde waarde ligt in het bereiken van een groot publiek en zij menen daarvoor een grote claim (oplopend tot wel 85%) te kunnen leggen op de gebruiks- en eigendomsrechten. In de digitale kenniseconomie worden die claims alleen nog maar belangrijker. Is het dan niet zeer wenselijk en urgent dat we alternatieve verdienmodellen voor creatieve professionals gaan verkennen?

Daarnaast gaat nu veel waardevolle creativiteit verloren. Econoom Sherwin Rosen had het begin van de jaren ‘80 al over ‘superster-markten’: markten waarin al het inkomen naar de meest talentvolle, meest bekwame en best presterende lieden vloeit. En hoe beroemder je wordt, hoe meer je verdient. We zien als maatschappij dus eigenlijk maar een topje van de ijsberg. Hoe zou de wereld eruitzien als alle goede creatieve ideeën bestaansrecht verwierven?

We hebben dus een nieuwe mindset nodig, die als uitgangspunt neemt dat je als creatief persoon ‘eigenaar’ bent van jouw creativiteit. Waarbij we veel meer als ondernemers gaan denken en ons minder afhankelijk maken van andere partijen in de keten.

 

Scholing en coaching zijn key

Wij geloven dat deze omslag mogelijk is. Sterker nog, wij zien steeds meer creatieve mensen om ons heen die zich bewust worden van hun (economische) potentieel en daar ook naar handelen. Uitgerust met relevante kennis zorgen zij dat zij wel een eerlijke vergoeding ontvangen voor de door hen gecreëerde waarde. De juiste scholing en coaching is daarbij essentieel. 

Veel creatieve opleidingen bieden inmiddels modules aan die gericht zijn op ontwikkeling van zakelijke vaardigheden. Ook worden zakelijke coachingstrajecten voor creatieven aangeboden door gespecialiseerde bureaus.  Maar volgens ons sturen deze leertrajecten nog te vaak aan op deelname aan de spreekwoordelijke superster-stoelendans, en dus ‘afhankelijkheid’. Ze zijn nog te veel gericht op exploitatie van creativiteit “oude stijl”. Er wordt te weinig aangestuurd op innovatie en zelfstandig ondernemerschap.

Ook houden ze zelden rekening met het specifieke DNA van creatieven. Vaak ervaren creatieve mensen de zakelijke aspecten van hun werk als een noodzakelijk kwaad, iets waar ze geen tijd voor hebben en hun creativiteit in de weg zit. Dit moeten zij eerst onder ogen zien voordat een passend businessplan kan worden ontwikkeld en uitgevoerd. In huidige scholingstrajecten wordt daar nog te weinig aandacht aan besteed. Er wordt te vaak uitgegaan van de passie voor ondernemen als motivatie. Dat is letterlijk het tegenovergestelde van wat veel creatieven voelen als ze denken aan ondernemerschap. 

 

Van passie naar zakelijk succes 

In april 2016 adviseerde de Raad voor Cultuur de overheid om extra in ondernemerschap te investeren in de culturele en creatieve sector. Een goede zaak, maar ook de creatieve sector zelf is aan zet. Wij  willen bijdragen aan een wereld waarin creatieve mensen een eerlijke vergoeding ontvangen voor de waarde die zij creëren. Daarom  gaan wij in januari 2018 een nieuwe Business School for Creatives starten, de Braenworks Academy. Wij denken daarmee in een grote behoefte te voorzien.

 

Ondanks dat wij op een lijn zitten met de Raad voor Cultuur wat betreft het ondersteunen van ondernemerschap, verschillen wij sterk in de visie die daaraan ten grondslag ligt. De Raad voor Cultuur en de SER stellen namelijk dat mensen in de culturele en creatieve sector zo gepassioneerd zijn dat ze hun beroep blijven uitoefenen, ook als daarmee weinig inkomen wordt verworven. Dit versterkt volgens hen de disbalans tussen vraag en aanbod die toch al groot is doordat kunst en cultuur vaak worden geproduceerd zonder dat hier een directe vraag aan ten grondslag ligt. 

Wij denken dat creatieve personen niet vanuit passie zover gaan dat zij bijna voor niets werken. Maar dat dit vooral gebeurt omdat de ‘superster-markten’ blijven bevestigen dat het eindeloos aanbieden van werk ‘voor niets’ uiteindelijk tot een positief resultaat kan leiden. Er is tenslotte maar één creatie nodig die via diverse schakels in de keten een publiek bereikt dat groot genoeg is. De economische waarde van die creatie stijgt dan ineens flink. 

Braenworks Academy ziet passie juist als een kracht om de scheve markt van vraag en aanbod meer in balans te brengen. We willen creatieve mensen in staat stellen om vanuit hun passie tot (schaalbare) producten en diensten te komen die duurzame inkomsten kunnen opleveren. Deelnemers worden in modules gecoached op persoonlijke groei door diverse professionals. Daarnaast leren zij onorthodoxe manieren kennen om hun creativiteit commercieel te exploiteren. 

 

Wat het leertraject extra bijzonder maakt is dat dit volledig is ontstaan vanuit de grassroots van de creatieve sector. Initiatiefnemer Kevin de Randamie verzamelde alle geleerde lessen vanuit zijn eigen carrière als artiest (Blaxtar), manager (o.a. Typhoon) en cultureel ondernemer en besloot die te delen met andere creatieve professionals. Dit leidde tot een succesvolle pilot in 2016.

 

En nu?

  

Wij doen een oproep aan alle creatieven, organisaties in de creatieve sector, politici en beleidsmakers:

  • Investeer in scholing en ondernemerschap en schep ruimte voor creatieven om te experimenteren met nieuwe verdienmodellen. Anders kunnen alleen de ‘supersterren’ zich hierin staande houden. 

  • Neem de passie van creatieven als startpunt bij het bedenken van oplossingen en maatregelen en beschouw het niet als een obstakel. Passie om te willen blijven creëren is niet de oorzaak van een disfunctionerende markt van vraag en aanbod. Het is juist een kracht om de markt meer in balans te brengen. 

  • Durf buiten geijkte kaders te denken en stel gangbare exploitatievormen van creativiteit ter discussie. Zo kan daadwerkelijke vernieuwing ontstaan. 

 

De initiatiefnemers stellen graag ook andere creatieven en organisaties in staat om hun support voor onze visie en de start van de Braenworks Academy kenbaar te maken. 

 

 

Dankjewel voor het lezen! Ben jij het eens met onze visie? Onderteken dan nu dit manifest door een comment achter te laten. Wij zetten jou dan als ondertekenaar onder het document, zoals hieronder.

  • Lees ook het artikel in het NRC!
  • Liever live meepraten over de waarde van creativiteit en de Braenworks Academy? Dat kan op 1 juli a.s.. Klik hier voor meer informatie over de Braenworks Academy Open.

 

 

 

SUPPORTERS: 

 

 

Jörgen Raymann

Presentator, Rotterdam

Glenn de Randamie

Typhoon, Zwolle

Wende Snijders

Zangeres, Amsterdam

Shirma Rouse

Zangeres, Rotterdam

Giovana Ostiana

Zangeres & Presentatrice, Amsterdam

Steffen Morisson

Zanger, Amsterdam

Bregtje Smidt

Directeur Dutch Picture Industry, Amsterdam

Amos Frank

Suikeroom, Amsterdam

Niels Hoogland

Directeur Funx, Hilversum

Erik-Jan Wink

Wink IT Solutions, Rotterdam

Ingmar Miedema

Spinnit BV, Zwolle

YvonJane van Leeuwen

Vocal & Dance  Academy, Den Haag

Jitze de Raaf

CTM Publishing, Hilversum

Leila Aigbedion

Miss Africa Nederland, Amsterdam

Calvin Ceder

Ceder Advocatuur, Amsterdam

Rob Schouw

Regionaal Kunstencentrum, De Bilt

Natasja Lucas

GewoonLucas, Den Haag

Brigitte Spiegeler

Beeldend Kunstenares & Advocaat, Den Haag

Michiel Heffels

Heffels & Spiegeler Advocaten, Den Haag

Laura Kooimans

Fofifoundation, Den Haag

Cissy Joanita

Zangeres, Groningen

Cindy Blanker

CinCoaches, Amsterdam

Marielle Christine

Beatrix, Rotterdam

Christopher Blok

Woordkunstenaar, Rotterdam

Sacha Landkroon

Urban House Groningen

Loes Wernsen

Hogeschool voor de Kunsten, Utrecht

Vanessa Beltgens

EmotionArt, Den Haag

Monica Triga Soares

Muzikant, Den Haag

Catharina Schauwers

Vrijwilliger, Rotterdam

Marvin M. Vreeswijk

Krosi ALM, Rotterdam

Elvira Waterval

Regisseur, Amsterdam

Renate Stuger

Suriman, Den Haag

Monique Ishah

The House Of PR, Oosterhout

Sigrid van der Ploeg

Blogger, Amsterdam

Simão Miguel

Media Professional, Amsterdam

Merel Schroeder

Beeldend Kunstenares, Hilversum

Wijnand Prins

Stichting Doorzettingsvermogen

Charlotte Keuter

Beeldend Kunstenaar, Alkmaar

Manu van Kersbergen

Nederlandse Popacademie

Natalja Macknack

Macknack Verbindt Advies & Events

Tamar Niahmut

Operazangeres, Utrecht

Abigail Norville

Gemeente Rotterdam (persoonlijke titel)

Anouar Sighaoui

Sense-I Coaching, Dordrecht

Henk Aron

More Than Live, Rotterdam

Roald Tichelaar

Tichel Projects BV, Den Haag

Ryan Lisse

Creative Director, Almere

Lisa Beaumont

Melanin Singles Lounge, Rotterdam

Jorien Waanders

Poetry Circle Nowhere, Amsterdam

Sandra de Gelder

The Good Family, Amsterdam

Berryl Valpoort

SweetLifestyle, Zandvoort

Simone Dongor

Fashion Designer, Amsterdam

Cor van Drieberge

Cor de Coach, Rotterdam

Eumirel Stjeward

Vegenaams, Rotterdam

Jantine van den Driest

Kindermuseum Villa Zapakara, Paramaribo

Saskia Josy

Zangeres en theatermaker, Rotterdam

Oliver Yeboah

Pastoor en Storyteller, Amsterdam

Diana van Hal

Beeldend Kunstenares, Rotterdam

Anouk Piket

Cultureel Ondernemer, Amsterdam

Giovanca Ostiana

Zangeres & Presentratrice, Amsterdam 

Marloes van Elswijk

Zangeres & Cultureel ondernemer, Johannesburg

Mo Radjab

Eigenaar Mijnkassabon.nl, Rotterdam

Dakaya Lenz

Kindermuseum Villa Zapakara, Paramaribo

Mitchel Esajas

New Urban Collective, Amsterdam 

Robert Tjung

Purpose Academy, Rotterdam

Sedat Bugdaci

Tritoko Management, Den Haag

Manouschka Zeegelaar Breeveld

Actrice & Zangeres, Almere 

Pon Vio

Jongerenloket Gem. Rotterdam, Rotterdam

Leroy Refos

Adviseur Financiele Industrie, Amsterdam

Heleen de Ryck

New Business Manager, Rotterdam

Lorenzo Homoet

Image By Colours, Amsterdam

Anne van Engel

System Engineer, Rotterdam

Florian Vermeulen

Filmregisseur, Den Haag

Alicia Halley

Douanebeambte, Amsterdam

Joycy Parauti

Finance Professional, Nieuw Vennep

Jorien Waanders

Co-founder Poetry Circles, Amsterdam

Guus Pengel

Schrijver, Amsterdam

Marvin Passage

Danser, Nijmegen 

Chantal Suykens

Juweelontwerpster, Antwerpen

Damion Grey

Creative, Utrecht

Brady Dubois

Creatief Zakelijke Dienstverlener, Zoetermeer

Nathalie de Vries

Interieurontwerpster, Amsterdam

Word lid van onze mailinglijst

Word lid van onze mailinglijst om het laatste nieuws en updates van braenworks te ontvangen.

You have Successfully Subscribed!